Σε δυναμική κινητοποίηση προχωρούν τα αμερικανικά συνδικάτα απέναντι στην καλπάζουσα ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στους χώρους εργασίας, διεκδικώντας θεσμικές δικλείδες ασφαλείας, δεσμεύσεις για την αποφυγή απολύσεων και αυστηρότερους κανόνες. Την ίδια στιγμή, νέες έρευνες έρχονται στο φως για την πραγματική επίδραση της τεχνολογίας στην απασχόληση, αποκαλύπτοντας μια πιο σύνθετη εικόνα πίσω από τα στατιστικά.
Τα συνδικάτα βάζουν «φρένο» και διεκδικούν όρους
Η ραγδαία εξάπλωση της παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης —η οποία, σύμφωνα με έρευνα της Ernst & Young, έχει ήδη υιοθετηθεί ή βρίσκεται σε φάση εφαρμογής από σχεδόν το 70% των υπηρεσιών πολιτειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης που συμμετείχαν— έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον κόσμο της εργασίας:
- Όκλαντ (Καλιφόρνια): Το συνδικάτο IFPTE Local 21 εξασφάλισε προσωρινή συμφωνία που προβλέπει ρητά επανεκπαίδευση ή μετακίνηση σε άλλες θέσεις για τους εργαζομένους που επηρεάζονται από την ΤΝ, αποτρέποντας τις απολύσεις, έπειτα από απειλή απεργίας τον Οκτώβριο.
- Πενσιλβάνια: Το συνδικάτο SEIU Local 668 πέτυχε τη δέσμευση του κυβερνήτη Τζος Σαπίρο για ουσιαστική συμμετοχή των εργαζομένων στις αποφάσεις χρήσης της ΤΝ, διασφάλιση ανθρώπινης εποπτείας και απαγόρευση χρήσης της τεχνολογίας για πειθαρχικές κυρώσεις, μετά από πιλοτική εφαρμογή του ChatGPT Enterprise.
- Οχάιο: Το συνδικάτο μεταφορών Transport Workers Union (TWU) διαθέτει ήδη από το 2024 δικαίωμα βέτο σε σχέδια χρήσης αυτόνομων οχημάτων στις δημόσιες συγκοινωνίες.
Παράλληλα, σε νομοθετικό επίπεδο, η Καλιφόρνια υιοθέτησε τον Σεπτέμβριο δύο νόμους που απαγορεύουν απολύσεις και πειθαρχικές κυρώσεις βασισμένες αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένα συστήματα, ενώ αντίστοιχες προστασίες ισχύουν στη Νέα Υόρκη από τον Δεκέμβριο του 2025. Τον Απρίλιο, περισσότερες από 40 οργανώσεις με πρωτοβουλία του Economic Policy Institute (EPI) ζήτησαν από το Κογκρέσο τη θέσπιση ομοσπονδιακών κανόνων προστασίας των εργασιακών δικαιωμάτων.
Τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία για τις απολύσεις και τη σχέση με την ΤΝ
Παρά τις ευρείες ανησυχίες, τα επίσημα δεδομένα καταγράφουν μια διαφοροποιημένη πραγματικότητα. Σύμφωνα με έρευνα της Gallup (Ιούνιος 2026), μόλις το 1% των ανέργων που έχασαν τη δουλειά τους λόγω απόλυσης ανέφερε την Τεχνητή Νοημοσύνη ή την αυτοματοποίηση ως κύρια αιτία. Ωστόσο, η Gallup επισημάνει ότι η τεχνολογία επηρεάζει συχνά τις επιχειρηματικές αποφάσεις καμουφλαρισμένη πίσω από γενικότερες αναδιοργανώσεις ή περικοπές κόστους.
Αξιοσημείωτο είναι το εύρημα ότι το 62% των απολυμένων χρησιμοποιούσε εργαλεία ΤΝ το πολύ μία φορά τον χρόνο, σε σύγκριση με το 50% των εργαζομένων που διατήρησαν τη θέση τους. Στον τεχνολογικό κλάδο, μάλιστα, όσοι έκαναν σπάνια χρήση ΤΝ (λιγότερο από μία φορά τον μήνα) είχαν τριπλάσια πιθανότητα να έχουν απολυθεί έναντι των τακτικών χρηστών. Οι αναλυτές διευκρινίζουν πάντως ότι η συσχέτιση αυτή ενδέχεται να συνδέεται άμεσα με τις ψηφιακές δεξιότητες των εργαζομένων και τη φύση των καθηκόντων τους, χωρίς απαραίτητα να αποδεικνύει άμεση αιτιώδη συνάφεια.
