Νέο πεδίο αντιπαράθεσης ανοίγει στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αφορμή τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας και τον επόμενο κοινοτικό προϋπολογισμό. Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας, Ρόμπερτ Φίτσο, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, κατηγορώντας τον για «εκβιασμό» και προειδοποιώντας ότι η Μπρατισλάβα δεν πρόκειται να αποδεχθεί πιέσεις που συνδέουν την οικονομική στήριξη του Κιέβου με τη χρηματοδότηση των κρατών-μελών.
Η ένταση προκλήθηκε έπειτα από επιστολή του Μερτς προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, στην οποία ο Γερμανός καγκελάριος ζητά από το σύνολο των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να αναλάβουν το μερίδιο που τους αναλογεί για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με το Reuters, το Κίεβο αναμένεται να αντιμετωπίσει χρηματοδοτικό κενό ύψους 70 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2027, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να καλείται να καλύψει περίπου 45 δισεκατομμύρια. Ο Μερτς θεωρεί ότι η συμφωνία για τη συγκεκριμένη χρηματοδότηση πρέπει να προηγηθεί των αποφάσεων για άλλα ευρωπαϊκά οικονομικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένου του νέου επταετούς προϋπολογισμού. Reuters+1
Η τοποθέτηση προκάλεσε την άμεση αντίδραση του Σλοβάκου πρωθυπουργού, ο οποίος αμφισβήτησε ευθέως το δικαίωμα του Βερολίνου να θέτει τέτοιους όρους στους Ευρωπαίους εταίρους του. Ο Φίτσο υπογράμμισε ότι η Σλοβακία διαθέτει το ίδιο δικαίωμα βέτο με τη Γερμανία, στέλνοντας μήνυμα ότι μπορεί να εμποδίσει αποφάσεις που θεωρεί αντίθετες προς τα συμφέροντά της.
Η αντιπαράθεση αναδεικνύει τις βαθιές διαφωνίες που εξακολουθούν να χωρίζουν τα κράτη-μέλη ως προς τη διαχείριση του πολέμου στην Ουκρανία. Ο Φίτσο έχει επανειλημμένα εκφράσει την αντίθεσή του στη στρατιωτική υποστήριξη του Κιέβου, επιλέγοντας παράλληλα να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τη Μόσχα.
Στο πλευρό του Σλοβάκου πρωθυπουργού εμφανίστηκε και ο Τσέχος ομόλογός του, Αντρέι Μπάμπις, ο οποίος επισήμανε ότι ένα ενδεχόμενο μπλοκάρισμα του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού θα είχε συνέπειες και για την ίδια την Ουκρανία, καθώς θα μπορούσε να επηρεάσει τους πόρους που προορίζονται για τη στήριξή της.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034. Η Γερμανία, ως ο μεγαλύτερος καθαρός χρηματοδότης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιδιώκει να εξασφαλίσει ευρύτερη συμμετοχή στο οικονομικό βάρος της ουκρανικής κρίσης, την ώρα που αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εκφράζουν επιφυλάξεις απέναντι σε νέες κοινές δανειακές υποχρεώσεις.
Υπενθυμίζεται ότι τον Δεκέμβριο του 2025 οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν στη χορήγηση δανείου 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία, με τη Σλοβακία, την Τσεχία και την Ουγγαρία να εξασφαλίζουν εξαίρεση από τη συμμετοχή τους στον συγκεκριμένο μηχανισμό. Οι τρεις χώρες έχουν εκφράσει την πρόθεσή τους να μη συμμετάσχουν ούτε σε νέο αντίστοιχο δάνειο.
Η διαμάχη αναμένεται να απασχολήσει τις επόμενες συναντήσεις των Ευρωπαίων ηγετών, καθώς η ανάγκη εξεύρεσης πρόσθετων πόρων για την Ουκρανία συμπίπτει με τις δύσκολες διαπραγματεύσεις για το οικονομικό μέλλον της Ένωσης.
Το διακύβευμα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στα ποσά που θα διατεθούν. Η σύγκρουση μεταξύ Βερολίνου και Μπρατισλάβας φέρνει στο προσκήνιο ένα ευρύτερο πολιτικό ερώτημα: κατά πόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να διατηρήσει ενιαία στάση απέναντι στον πόλεμο, όταν οι εθνικές προτεραιότητες και οι διαφορετικές προσεγγίσεις για τη Ρωσία εξακολουθούν να προκαλούν έντονους τριγμούς στο εσωτερικό της.
Η προσπάθεια επίτευξης συμβιβασμού προμηνύεται δύσκολη, με τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας να εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες δοκιμασίες για τη συνοχή και τη μελλοντική οικονομική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
