Μια νέα, επαναστατική μελέτη έρχεται να δώσει απάντηση σε ένα αιώνιο βιολογικό ερώτημα: γιατί οι τραυματισμοί στο δέρμα των γυναικών κλείνουν αισθητά πιο γρήγορα σε σύγκριση με εκείνους των ανδρών; Η απάντηση κρύβεται στον τρόπο που τα βλαστοκύτταρα του δέρματος υπακούν στις ορμόνες.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό Nature από επιστήμονες του Ελεύθερου Πανεπιστημίου των Βρυξελλών και του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, ανατρέπει τα μέχρι τώρα δεδομένα. Μέχρι σήμερα, πιστεύαμε ότι οι ορμόνες επηρεάζαμε την επούλωση κυρίως μέσω της ρύθμισης της φλεγμονής. Τώρα, αποδεικνύεται ότι η δράση τους είναι άμεση και βαθύτερη, χτυπώντας την «καρδιά» των κυττάρων του δέρματος.
Η διαφορετική «συμπεριφορά» των κυττάρων ανά φύλο
Το ανθρώπινο δέρμα διατηρείται ζωντανό και ανανεώνεται χάρη σε έναν πληθυσμό βλαστοκυττάρων που βρίσκεται στη βάση της επιδερμίδας. Ωστόσο, η εσωτερική τους λειτουργία δεν είναι ίδια στα δύο φύλα:
Στα θηλυκά δείγματα, τα κύτταρα που προκύπτουν από τη διαίρεση ενός βλαστοκυττάρου κινούνται με αξιοσημείωτο συντονισμό — πολλαπλασιάζονται ή ωριμάζουν συγχρονισμένα, δημιουργώντας μεγαλύτερες και πιο οργανωμένες κυτταρικές «οικογένειες». Αντίθετα, στα αρσενικά, τα κύτταρα δρουν περισσότερο ανεξάρτητα και μεμονωμένα, κρατώντας τις κυτταρικές ομάδες μικρότερες.
Ο ρόλος-κλειδί των ορμονών: Οιστρογόνα και Τεστοστερόνη
Πίσω από αυτή τη διαφορά βρίσκεται η καταλυτική επίδραση των ορμονών.
- Τα οιστρογόνα λειτουργούν ως «μαέστρος» που ενισχύει τον συγχρονισμό και τη συνεργασία των κυττάρων. Όταν σε πειράματα αφαιρέθηκαν οι ωοθήκες, η συντονισμένη αυτή συμπεριφορά εξαφανίστηκε, για να επανέλθει αμέσως μόλις χορηγήθηκε οιστραδιόλη.
- Η τεστοστερόνη, από την άλλη πλευρά, λειτουργεί επιταχυντικά στην πρόωρη ωρίμανση και απομάκρυνση των κυττάρων προς τις ανώτερες στιβάδες του δέρματος, αφήνοντας λιγότερο περιθώριο για ευρεία αναγέννηση των ιστών στη ζώνη του τραύματος.
Τι δείχνει η πράξη
Όταν οι επιστήμονες προκάλεσαν μικρούς τραυματισμούς για να μετρήσουν τους χρόνους αποκατάστασης, οι πληγές των θηλυκών έκλειναν εμφανώς ταχύτερα. Μόλις δύο μέρες μετά το τραύμα, η ζώνη κυτταρικού πολλαπλασιασμού γύρω από την πληγή ήταν κατά το ένα τρίτο πλατύτερη και διέθετε περίπου 50% περισσότερα ενεργά διαιρούμενα κύτταρα.
Παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα πειράματα πραγματοποιήθηκαν σε ζώα, οι αντίστοιχες δοκιμές σε ανθρώπινες κυτταρικές καλλιέργειες επιβεβαίωσαν ότι η τεστοστερόνη προκαλεί την ίδια ταχύρρυθμη μετακίνηση των κυττάρων. Οι ερευνητές τονίζουν ότι απαιτείται περαιτέρω μελέτη για την ακριβή χαρτογράφηση του μηχανισμού στον ανθρώπινο οργανισμό, ωστόσο το «μυστικό» της ταχύτερης επούλωσης φαίνεται πως είναι πλέον ορατό στο μικροσκόπιο.
