Μέσα σε κλίμα σκληρών διαπραγματεύσεων και βαθιών διαφωνιών ολοκληρώθηκε η διήμερη Σύνοδος Κορυφής της Ε.Ε., με τους Ευρωπαίους ηγέτες να καταλήγουν σε μια δέσμη πέντε βραχυπρόθεσμων μέτρων για την αναχαίτιση της ενεργειακής κρίσης, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτά κρίσιμα μέτωπα.
Όπως ανακοίνωσαν στην κοινή συνέντευξη Τύπου ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η Ευρώπη προχωρά σε άμεσες παρεμβάσεις για την αγορά ενέργειας, ενώ αναζητά κοινό βηματισμό για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, το φλέγον ζήτημα του Μεταναστευτικού και τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Τα 5 άμεσα μέτρα για την Ενέργεια
Για την άμεση ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε:
- Την αποδέσμευση 100 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου και ντίζελ εντός των επόμενων τεσσάρων μηνών.
- Την παράταση και διεύρυνση του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων.
- Την αναβολή κατά ένα έτος του κανονισμού για το μεθάνιο.
- Την έναρξη στρατηγικού διαλόγου για την αύξηση των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων, με στόχο τη μείωση των τιμών.
- Την επείγουσα ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος εμπορίας ρύπων (ETS1), πρόταση που έχει κατατεθεί από τον Ιούλιο.
Σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έδωσε έμφαση στην ενεργειακή μετάβαση μέσω ανανεώσιμων πηγών και πυρηνικής ενέργειας, τονίζοντας την ανάγκη ριζικού εκσυγχρονισμού των ευρωπαϊκών δικτύων για τη μεταφορά φθηνότερης ενέργειας και την απεξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Αντιπαραθέσεις για τον Προϋπολογισμό
Στο μέτωπο του νέου πολυετούς προϋπολογισμού, ο Αντόνιο Κόστα ζήτησε την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων έως το τέλος του έτους, ώστε τα κονδύλια να τεθούν σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2028. Από την πλευρά της, η επικεφαλής της Κομισιόν άσκησε κριτική στο σχέδιο της ιρλανδικής προεδρίας. Ζήτησε να διασφαλιστεί αυξημένη ευελιξία, υπενθυμίζοντας πως οι πρόσφατες κρίσεις (πανδημία, πόλεμος, φυσικές καταστροφές) απέδειξαν ότι τα άκαμπτα δημοσιονομικά πλαίσια δεν επαρκούν, οδηγώντας σε αναθεώρηση του τρέχοντος προϋπολογισμού.
Μετωπική σύγκρουση στο Μεταναστευτικό
Οι έντονες διαφωνίες κυριάρχησαν στη συζήτηση για το Μεταναστευτικό. Ενδεικτική ήταν η ευθεία επίθεση της Δανής πρωθυπουργού, Μέτε Φρέντρικσεν, στο σχέδιο του Ισπανού ομολόγου της, Πέδρο Σάντσεθ, για τη νομιμοποίηση 600.000 μεταναστών, χαρακτηρίζοντάς το ως κίνηση προς την «ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση».
Αν και η πρόταση σκληρής γραμμής από την Ιταλία, τη Δανία και την Πολωνία για τα κίνητρα της παράτυπης μετανάστευσης δεν υιοθετήθηκε, οι «27» εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους στην Ισπανία για την κρίση στη Θέουτα. Παράλληλα, η Κομισιόν δεσμεύτηκε να καταθέσει έως το τέλος του έτους νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων στα εξωτερικά σύνορα, σε συνδυασμό με την ενίσχυση της Frontex.
Το χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας
Παρουσία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, οι ηγέτες αναζήτησαν λύσεις για την οικονομική επιβίωση του Κιέβου. Ενώ το δάνειο στήριξης των 90 δισ. ευρώ καλύπτει επαρκώς τις ανάγκες του 2026, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αποκάλυψε πως για το 2027 καταγράφεται ένα τεράστιο χρηματοδοτικό κενό ύψους 70 δισ. ευρώ. Οι ηγέτες ζήτησαν από την Επιτροπή μια ολοκληρωμένη πρόταση για την κάλυψή του, προσβλέποντας παράλληλα και στην ουσιαστική συμβολή των διεθνών εταίρων.
