Έντονες διεργασίες και εσωτερικές τριβές προκαλεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση η αναζήτηση ενός κοινού διαπραγματευτή για τις ειρηνευτικές συνομιλίες σχετικά με την Ουκρανία, έπειτα από σχετικό αίτημα τόσο του Κιέβου όσο και της Ουάσιγκτον. Την ώρα που ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, φέρεται να κερδίζει έδαφος ως το επικρατέστερο πρόσωπο για τον ρόλο, η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ε.Ε., Κάγια Κάλας, υπερασπίζεται τη θεσμική της αρμοδιότητα.
Μιλώντας στο περιθώριο της συνόδου κορυφής στο Δουβλίνο, η κ. Κάλας υπενθύμισε ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες έλαβαν τον Ιούνιο του 2024 σαφή απόφαση για το ποιος εκπροσωπεί την Ένωση σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας. Τόνισε πως η Ευρώπη δεν πρέπει να αντιγράψει το αμερικανικό μοντέλο των ειδικών απεσταλμένων —όπως οι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ— αλλά να στηριχθεί σε πρόσωπο με ξεκάθαρο θεσμικό ρόλο, προειδοποιώντας παράλληλα ότι η ονοματολογία εξυπηρετεί τις ρωσικές επιδιώξεις για ευρωπαϊκή διαίρεση.
Παρότι η Συνθήκη της Λισαβόνας κατανέμει αρμοδιότητες μεταξύ της Ύπατης Εκπροσώπου, του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Κομισιόν, ευρωπαϊκές πηγές επισημαίνουν ότι η κ. Κάλας θεωρείται από ορισμένους διχαστική, γεγονός που ενισχύει την υποψηφιότητα του κ. Κόστα. Η ίδια, ωστόσο, απάντησε πως δεν εκφράζει προσωπικές θέσεις, αλλά δεσμεύεται από την ομοφωνία των 27 κρατών-μελών.
Απορρίπτοντας τα σενάρια περί ρωσικού «βέτο» λόγω της καταγωγής της από την Ανατολική Ευρώπη, η κ. Κάλας υπογράμμισε ότι η Μόσχα θα αντιδρούσε σε οποιονδήποτε ισχυρό συνομιλητή επιδιώκοντας μια αδύναμη Ευρώπη. Τέλος, αναγνώρισε τα θεσμικά όρια της ευρωπαϊκής εκπροσώπησης, καθώς ένας απεσταλμένος της Ε.Ε. δεν μπορεί να μιλά εξ ονόματος χωρών εκτός Ένωσης, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία, που συμμετέχουν ενεργά στη στήριξη της Ουκρανίας.
