Σημαντικές παρατυπίες στις διαδικασίες ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων και σοβαρές αδυναμίες στη διαχείριση των κρατικών εσόδων καταγράφει η ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Οι έλεγχοι απέτρεψαν την υπογραφή συμβάσεων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, ενώ οι συσσωρευμένες οφειλές προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία προκαλούν έντονο προβληματισμό.
Συμβάσεις συνολικής αξίας 873,91 εκατομμυρίων ευρώ κρίθηκαν αμετάκλητα μη νόμιμες, κατά τον προσυμβατικό έλεγχο που πραγματοποίησε το Ελεγκτικό Συνέδριο το 2025, αποτρέποντας την υπογραφή τους.
Το εύρημα περιλαμβάνεται στην ετήσια έκθεση του ανώτατου δημοσιονομικού δικαστηρίου, η οποία αποτυπώνει την έκταση των ελέγχων στη διαχείριση του δημόσιου χρήματος και αναδεικνύει χρόνιες αδυναμίες της κρατικής διοίκησης.
Συνολικά ελέγχθηκαν σχέδια δημόσιων συμβάσεων ύψους 18 δισεκατομμυρίων ευρώ, με το ποσό των μη νόμιμων διαδικασιών να αντιστοιχεί περίπου στο 4,9% της ελεγχθείσας αξίας.
Η συγκεκριμένη διαπίστωση αφορά συμβάσεις που δεν προχώρησαν λόγω προβλημάτων νομιμότητας και δεν ταυτίζεται με διαπιστωμένη οικονομική ζημία αντίστοιχου ύψους για το Δημόσιο.
Συναγερμός για τις οφειλές των 165 δισεκατομμυρίων
Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης.
Το συνολικό ύψος τους έχει φτάσει τα 165,18 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 66,5% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος.
Η διαχρονική συσσώρευση των οφειλών χαρακτηρίζεται από το Ελεγκτικό Συνέδριο μείζον διαρθρωτικό πρόβλημα, το οποίο απαιτεί άμεσες παρεμβάσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, διατυπώνονται συστάσεις για την αναθεώρηση των διαδικασιών διαχείρισης των χρεών, τη διερεύνηση των αιτιών που εμποδίζουν την αποτελεσματική εκκαθάρισή τους και την αξιοποίηση των υφιστάμενων δυνατοτήτων διαγραφής οφειλών, όπου πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Καταλογισμοί εκατομμυρίων και χιλιάδες δικαστικές υποθέσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία που αφορούν το δικαιοδοτικό έργο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Κατά τη διάρκεια του 2025, εξετάστηκαν 28.714 αιτήσεις παροχής δικαστικής προστασίας, για τις οποίες εκδόθηκαν 5.138 αποφάσεις.
Παράλληλα, με την έκδοση καταλογιστικών πράξεων αναζητήθηκε ποσό 27,52 εκατομμυρίων ευρώ, με στόχο την αποκατάσταση ελλειμμάτων που είχαν διαπιστωθεί κατά τους ελέγχους.
Στο μικροσκόπιο παραλίες, δημόσια έργα και κρατική περιουσία
Οι έλεγχοι δεν περιορίστηκαν στις οικονομικές συμβάσεις.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο εξέτασε σειρά ζητημάτων με άμεσο αντίκτυπο στη δημόσια διοίκηση και την καθημερινότητα των πολιτών, μεταξύ των οποίων η αυθαίρετη εκμετάλλευση παραλιών και αιγιαλών, η αναδάσωση πυρόπληκτων εκτάσεων, η πρόοδος της κτηματογράφησης και η αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων των δημόσιων πανεπιστημίων.
Επιπλέον, αξιολογήθηκαν ζητήματα στέγασης των δημόσιων υπηρεσιών, με στόχο τον εντοπισμό δυσλειτουργιών και τη διατύπωση συγκεκριμένων προτάσεων βελτίωσης.
Τεχνητή Νοημοσύνη στους δικαστικούς ελέγχους
Στις πρωτοβουλίες εκσυγχρονισμού περιλαμβάνεται και η ανάπτυξη ενός «Εικονικού Βοηθού Δικαστή», μέσω της αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης στο νέο πληροφοριακό σύστημα του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Η εφαρμογή εντάσσεται στην προσπάθεια επιτάχυνσης των διαδικασιών και αποτελεσματικότερης διαχείρισης του αυξημένου όγκου υποθέσεων.
Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι η ανάγκη ισχυρότερων μηχανισμών ελέγχου, ουσιαστικής αντιμετώπισης των διοικητικών δυσλειτουργιών και μεγαλύτερης διαφάνειας στη διαχείριση των δημόσιων πόρων.
Με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές να διογκώνονται και σημαντικό μέρος των ελεγχόμενων συμβάσεων να παρουσιάζει προβλήματα νομιμότητας, το ζητούμενο πλέον είναι η εφαρμογή των συστάσεων και η ενίσχυση της λογοδοσίας σε όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης.
