Για την επιτυχή αντιμετώπιση των χειρουργικών παθήσεων του θυρεοειδούς έχουν σημασία αρκετές παράμετροι, όπως:
- H σωστή και αξιόπιστη διάγνωση
- Η λεπτομερής και ακριβής διαγνωστική διερεύνηση
- Ο προσεκτική επιλογή της χειρουργικής επέμβασης
- Η εκτέλεση της χειρουργικής επέμβασης με τεχνικά άρτιο τρόπο, ριζικότητα και ασφάλεια
Όλα αυτά, μαζί με την εμπειρία του εξειδικευμένου χειρουργού θυρεοειδούς, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την επιτυχή αντιμετώπιση των παθήσεων του θυρεοειδούς.
Παθήσεις θυρεοειδούς –χρειάζεται πάντα χειρουργείο;
Οι παθήσεις του θυρεοειδούς είναι πολύ συχνές και διακρίνονται σε καλοήθεις (π.χ. όζοι θυρεοειδούς, βρογχοκήλη, υπερθυρεοειδισμός, θυρεοειδίτιδες) και σε κακοήθεις (καρκίνος θυρεοειδούς).
Χειρουργική επέμβαση μπορεί να χρειαστεί για την αντιμετώπιση όλων των παραπάνω παθήσεων. Εντούτοις όμως δεν σημαίνει ότι όλοι οι ασθενείς με τις παραπάνω παθήσεις θυρεοειδούς χρειάζονται χειρουργείο, καθώς υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια για την επιλογή των ασθενών προς χειρουργική επέμβαση.
Γεώργιος Σακοράφας, MD, PhD, Χειρουργός θυρεοειδούς – παραθυρεοειδών, Επ. Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Τ. Συντονιστής Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής ΑΓΙΟΥ ΣΑΒΒΑ
Γιατί έχει τόσο μεγάλη σημασία η αρχική επέμβαση στον θυρεοειδή;
Στη χειρουργική υπάρχει ένας βασικός κανόνας – η πρώτη επέμβαση προσφέρει τις καλύτερες ανατομικές συνθήκες για την ασφαλή και αποτελεσματική αντιμετώπιση μιας πάθησης. Και αυτό γιατί το χειρουργικό πεδίο (Σημ. η περιοχή του σώματος όπου γίνεται η επέμβαση) είναι «παρθένο», δεν έχει δηλαδή αλλοιωθεί από μία προηγούμενη επέμβαση. Το γεγονός αυτό διευκολύνει σημαντικά την αναγνώριση και την παρασκευή των ανατομικών στοιχείων, προσφέροντας έτσι τις ιδανικές συνθήκες για την διεξαγωγή της επέμβασης με την μέγιστη δυνατή ασφάλεια και αποτελεσματικότητα.
Ο κανόνας αυτός ισχύει ιδιαίτερα για τον θυρεοειδή αδένα. Και αυτό γιατί ο θυρεοειδής βρίσκεται σε μία μικρή σε μέγεθος ανατομική περιοχή (τράχηλος), όπου όμως είναι συγκεντρωμένα αρκετά ζωτικής σημασίας ανατομικά στοιχεία, όπως η τραχεία, τα μεγάλα αγγεία του τραχήλου, ο οισοφάγος, τα λαρυγγικά νεύρα, οι παραθυρεοειδείς αδένες κλπ.
Ο ουλώδης ιστός που δημιουργείται μετά την πρώτη επέμβαση καθιστά ιδιαίτερα δυσχερή την αναγνώριση, την ασφαλή παρασκευή και την προστασία των παραπάνω σημαντικών ανατομικών στοιχείων στην επανεπέμβαση, αυξάνοντας τον βαθμό δυσκολίας και την νοσηρότητα κάθε μελλοντικής επέμβασης (επανεπέμβασης) στον θυρεοειδή.
Η θεραπεία των χειρουργικών παθήσεων του θυρεοειδούς αρχίζει πολύ πριν την είσοδο του ασθενούς στο χειρουργείο
Πριν την επέμβαση απαιτείται προσεκτική διαγνωστική διερεύνηση του ασθενούς. Για παράδειγμα, η σωστή διαγνωστική διερεύνηση του ασθενούς με καρκίνο θυρεοειδούς με την βοήθεια της υπερηχογραφικής χαρτογράφησης λεμφαδένων τραχήλου μπορεί να αποκαλύψει την παρουσία λεμφαδενικών μεταστάσεων που διαφορετικά θα διέφευγαν της προσοχής με αποτέλεσμα να χρειαστεί νέα χειρουργική επέμβαση, που έχει τις δυσκολίες και τα μειονεκτήματα που αναφέρθηκαν παραπάνω.
Ο εξειδικευμένος χειρουργός θυρεοειδούς έχει στη διάθεσή του σήμερα αποτελεσματικά και αξιόπιστα διαγνωστικά «εργαλεία», τα οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει όχι αδιακρίτως σε κάθε ασθενή, αλλά στοχεύοντας τις ανάγκες του ασθενούς και τις απαντήσεις που χρειάζονται από τις εξετάσεις αυτές.
Το είδος της χειρουργικής επέμβασης θα πρέπει να εξατομικεύεται στον κάθε ασθενή
Στις χειρουργικές παθήσεις του θυρεοειδούς δεν υπάρχει μία επέμβαση που να είναι κατάλληλη σε όλες τις περιπτώσεις.
Αυτό ισχύει τόσο για την έκταση της θυρεοειδεκτομής, όσο και για τον λεμφαδενικό καθαρισμό του τραχήλου (στον καρκίνο θυρεοειδούς).
Έτσι, σε κάποιους ασθενείς μπορεί να απαιτηθεί ολική θυρεοειδεκτομή, σε άλλους όμως ασθενείς μπορεί να είναι αποδεκτή και μία μικρότερης έκτασης θυρεοειδεκτομή (η λοβεκτομή. Η επιλογή της έκτασης της θυρεοειδεκτομής αποφασίζεται με βάση τα ευρήματα του σωστού προεγχειρητικού ελέγχου του ασθενούς και μετά από λεπτομερή ενημέρωσή του για τα υπέρ και τα κατά της κάθε επιλογής (ολική θυρεοειδεκτομή vs λοβεκτομή).
Ειδικά στον καρκίνο θυρεοειδούς προκύπτει και το σημαντικό ερώτημα του εάν χρειάζεται ή όχι και αφαίρεση λεμφαδένων. Και εάν ναι, σε τι έκταση; Αρκεί η αφαίρεση των λεμφαδένων που βρίσκονται γύρω στον θυρεοειδή (από το κεντρικό διαμέρισμα); Ή μήπως πρέπει να γίνει και αφαίρεση των λεμφαδένων που βρίσκονται γύρω από τα μεγάλα αγγεία του τραχήλου (καρωτίδα και σφαγίτιδα). Και εάν ναι, αυτό θα πρέπει να γίνει στη μία μεριά του τραχήλου ή και στις δύο (αμφοτερόπλευρα);
Στα ερωτήματα αυτά φυσικά δεν υπάρχει μία απάντηση που να ισχύει σε όλους τους ασθενείς. Αντίθετα, η χειρουργική τακτική εξατομικεύεται στον κάθε ασθενή.
Γιατί έχει σημασία η εμπειρία του χειρουργού;
H παράμετρος «χειρουργός» είναι μία κρίσιμη παράμετρος για την βέλτιστη έκβαση του ασθενούς με χειρουργική πάθηση θυρεοειδούς. Και αυτό γιατί η χειρουργική θυρεοειδούς είναι μία λεπτή χειρουργική, που απαιτεί λεπτούς χειρουργικούς χειρισμούς με «σεβασμό στους ιστούς» και άριστη γνώση της ανατομίας, της σύγχρονης διαγνωστικής μεθοδολογίας και των σύγχρονων χειρουργικών τεχνικών.
Ο παράγων «εμπειρία χειρουργού» αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε δύσκολα περιστατικά, όπως γιγάντιες ή καταδυόμενες βρογχοκήλες, εκτεταμένους καρκίνους θυρεοειδούς, όταν χρειάζεται λεμφαδενικός καθαρισμός, σε επανεπεμβάσεις κλπ.
Πότε μπορεί η αρχική επέμβαση να μην είναι αρκετή;
Η πιθανότητα μιας δεύτερης (ενίοτε και περισσοτέρων) νέων επεμβάσεων μπορεί να είναι υπαρκτή σε κάποιες περιπτώσεις, ακόμη και αν η αρχική επέμβαση έχει πραγματοποιηθεί με τεχνικά άρτιο τρόπο (Lege artis).
Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η τοπική υποτροπή του καρκίνου θυρεοειδούς στον τράχηλο, ένα ενδεχόμενο πιθανό, δεδομένων των υψηλών σχετικά ποσοστών υποτροπής της νόσου.
Με άλλα λόγια, η πιθανή ανάγκη νέας επέμβασης δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι η αρχική θεραπευτική αντιμετώπιση ήταν προβληματική.
Γεώργιος Σακοράφας, MD, PhD
Χειρουργός θυρεοειδούς – παραθυρεοειδών
Επ. Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών
Τ. Συντονιστής Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής ΑΓΙΟΥ ΣΑΒΒΑ
ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ: ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ – ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – ΜΗΤΕΡΑ
Email: [email protected]
