Ποιοι δημιούργησαν αυτήν την κρίση; Ποιο ήταν το σχέδιο της Τουρκίας και σε τι στόχευε; Πώς υψώθηκε η ελληνική σημαία στα Ανατολικά Ιμια και ποιος διέταξε την αντικατάστασή της από την τουρκική; Τι κινήσεις έκανε –ή δεν έκανε– η ηγεσία των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων; Πώς διαχειρίστηκε η κυβέρνηση Σημίτη την πρώτη κρίση που κλήθηκε να αντιμετωπίσει; Τι ρόλο έπαιξαν οι Αμερικανοί; Τι ακριβώς συνέβη κεκλεισμένων των θυρών και πώς φτάσαμε μια ανάσα πριν από τον πόλεμο;
Στο πρώτο μέρος καταθέτουν τις μαρτυρίες τους οι:
Αντώνης Βεζυρόπουλος (1927-2021) – Βοσκός Ιμίων
Νίκος Χουχουρέλος – Υποναύαρχος Λ.Σ. ε.α., λιμενάρχης Καλύμνου (1994-
1998)
Δημήτρης Νεζερίτης – Πρέσβης της Ελλάδας στην Τουρκία (1995-1999)
Χρήστος Λυμπέρης – Ναύαρχος ε.α., αρχηγός ΓΕΕΘΑ (1993-1996)
Δημήτρης Καραϊτίδης – Πρέσβης ε.τ., διευθυντής Διπλωματικού Γραφείου
Πρωθυπουργού (1996-2004)
Ινάλ Μπατού – Βοηθός υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος Ελληνοτουρκικών Σχέσεων
Αντώνης Φουρλής – Δημοσιογράφος
Γιώργος Ριόλας – Αντιστράτηγος ΕΛ.ΑΣ. ε.α., διοικητής Α.Τ. Καλύμνου (1994-1996)
Δημήτρης Διακομιχάλης – Πρώην δήμαρχος Καλύμνου
Γιώργος Ρούσσος – Πρώην έπαρχος Καλύμνου
Τάσος Γιαννίτσης – Οικονομικός σύμβουλος του πρωθυπουργού (1996-2000)
Αθανάσιος Νικολοδήμος – Αντιστράτηγος ε.α., διοικητής 80 ΑΔΤΕΑ (1995-
1996)
Θεόδωρος Πάγκαλος – Υπουργός Εξωτερικών (1996-1999)
Ερτουγρούλ Οζκιόκ – Πρώην διευθυντής εφημερίδας Hürriyet
Γεώργιος Καλλιγιάννης – Υποναύαρχος ε.α., ναυτικός διοικητής Αιγαίου
Κωνσταντίνος Ματάλας – Αντιπλοίαρχος ε.α., υποδιοικητής ΜΥΚ (1995-1996)
Γκιουβέν Ερκαγιά – Ναύαρχος ε.α., αρχηγός ΓΕΝ Τουρκίας (1995-1997)
Ιωάννης Λιούλης – Αντιναύαρχος ε.α., κυβερνήτης Φ/Γ Ναβαρίνον, τακτικός διοικητής ναυτικών δυνάμεων στα Ιμια
Τζωρτζ Στεφανόπουλος – Ανώτερος σύμβουλος του Μπιλ Κλίντον (1993-
1996)
Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ – Υφυπουργός Εξωτερικών ΗΠΑ, αρμόδιος Ευρωπαϊκών Υποθέσεων (1994-1996
Ίμια: 30 Χρόνια Μετά | Β’ Μέρος
Οι ελληνικές δυνάμεις έχουν κινητοποιηθεί και βρίσκονται σε επιφυλακή, ενώ στο γραφείο του πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη στη Βουλή, λαμβάνει χώρα μια τεταμένη σύσκεψη που θα καθόριζε τις επόμενες κινήσεις. Ανεπιβεβαίωτες τότε πληροφορίες προειδοποιούσαν για μια επικείμενη τουρκική επίθεση και όλα έδειχναν πως Ελλάδα και Τουρκία οδηγούνταν στον πόλεμο. Παρασκηνιακά, οι τηλεφωνικές γραμμές είχαν πάρει φωτιά και με παρέμβαση των Αμερικανών γίνονταν πυρετώδεις προσπάθειες για αποκλιμάκωση.
Όλα αλλάζουν όμως, όταν τα ξημερώματα της 31ης Ιανουαρίου αποβιβάζονται Τούρκοι κομάντος στα Δυτικά Ίμια. Την πληροφορία αυτή καλείται να επιβεβαιώσει ένα ελικόπτερο του Πολεμικού Ναυτικού, το οποίο απονηώνεται, παρά την έντονη κακοκαιρία που επικρατούσε εκείνη τη νύχτα. Σχεδόν μία ώρα αργότερα και αφού επιβεβαιώνει την ύπαρξη Τούρκων κομάντος στη βραχονησίδα, το μοιραίο ελικόπτερο πέφτει ανοιχτά της Καλολίμνου, ενώ και οι τρεις χειριστές του χάνουν τη ζωή τους. Μέσα στην επόμενη ώρα αποσύρονται από κοινού οι τουρκικές και οι ελληνικές δυνάμεις, καθώς οι δύο χώρες φτάνουν σε συμφωνία με μεσολάβηση της Ουάσινγκτον. Η Κρίση εκτονώνεται και οι βραχονησίδες επιστρέφουν στην πρότερη κατάστασή τους.
Τι συνέβη στην κρίσιμη σύσκεψη στο γραφείο του πρωθυπουργού; Υπήρχαν αγεφύρωτα χάσματα μεταξύ της πολιτικής και της στρατιωτικής ηγεσίας της χώρας μας; Πώς κατάφεραν οι Τούρκοι κομάντος να αποβιβαστούν στα Δυτικά Ίμια και γιατί η πληροφορία αυτή έμενε ανεπιβεβαίωτη για τέσσερις ώρες; Ποια ήταν τα επιχειρησιακά σφάλματα ή οι παραλείψεις που έγιναν; Τι πήγε λάθος με το μοιραίο ελικόπτερο; Θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί αυτή η τραγωδία; Πώς φτάσαμε σε συμφωνία με την Τουρκία και ποιο ήταν το διαπραγματευτικό χαρτί των Αμερικανών; Τι μάθαμε 30 χρόνια μετά την Κρίση των Ιμίων και ποια διδάγματα πρέπει να κρατήσουμε για τη διαχείριση μελλοντικών κρίσεων;
Έλληνες, Τούρκοι και Αμερικανοί πρωταγωνιστές των γεγονότων μιλούν στον Αλέξη Παπαχελά και την κάμερα του ΣΚΑΪ, ενώ ακούμε για πρώτη φορά τους διαλόγους που έγιναν εκείνο το βράδυ ανάμεσα στον θάλαμο επιχειρήσεων του ΓΕΝ και τη φρεγάτα «Ναβαρίνον» αλλά και το μοιραίο ελικόπτερο.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Έρευνα – Παρουσίαση – Σενάριο: Αλέξης Παπαχελάς
Σκηνοθεσία: Ανδρέας Λουκάκος
Αρχισυνταξία: Άγγελος Σκορδάς
Διεύθυνση Παραγωγής: Λάμπρος Παπαδέας
Διεύθυνση Φωτογραφίας: Νικόλας Ποττάκης
Οργάνωση Παραγωγής: Ειρήνη Δράκου
Μοντάζ: Κατερίνα Κουτσοχερίτη
Δημοσιογραφική Επιμέλεια: Θανάσης Κατσικίδης
Έρευνα Αρχείου: Μυρτώ Κατσίγερα
Εκτέλεση Παραγωγής: dotmov
